“Eerst maar even tot rust komen”

Huisarts Linda Groot over uitleg, vertrouwen en samen zorgen in Hospice Zwolle

De meeste gasten houden in het hospice hun eigen huisarts. Voor gasten die dat niet kunnen, is Linda een van de vaste huisartsen — en voor alle gasten en naasten een vertrouwd aanspreekpunt dat vooruitdenkt en rustig uitlegt wat er gebeurt.

“Elkaar even rustig leren kennen.” Zo begint Linda Groot het liefst wanneer zij kennismaakt met een nieuwe gast van Hospice Zwolle. In de laatste levensfase zijn er medische vragen, maar ook angst, verdriet en onzekerheid. Linda probeert daarin rust te brengen door goed te luisteren, helder uit te leggen en samen vooruit te kijken.

Een thema dat langzaam groeide

Linda werkt sinds 1994 als huisarts in Zwolle. Samen met haar echtgenoot begon ze een huisartsenpraktijk, waar inmiddels ook twee jongere huisartsen werken. Naast haar gewone werk verdiepte ze zich steeds verder in vragen rond het levenseinde. Ze werd SCEN-arts en volgde later de kaderopleiding palliatieve zorg voor huisartsen — ervaring die haar bredere kennis over het levenseinde alleen maar heeft verdiept.

Die ervaring laat zien hoeveel kennis Linda heeft. Toch begint goede palliatieve zorg voor haar niet bij regels of protocollen. Het begint bij de persoon die voor haar zit. “Als huisarts ken je iemand vaak heel goed. Je weet wat belangrijk is en wat wel of niet bij iemand past.”

Een vertrouwd gezicht blijft dichtbij

Wanneer een patiënt uit haar eigen praktijk naar Hospice Zwolle verhuist, blijft Linda de huisarts. Dat vertrouwde contact is waardevol. Ze kent vaak ook de familie en weet welke gesprekken al zijn gevoerd.

Hospice Zwolle ontvangt ook gasten van buiten de stad. Soms wonen hun kinderen in Zwolle en willen zij in de laatste levensfase dichter bij hen zijn. Als de eigen huisarts de zorg niet kan blijven geven, kan Linda de huisartsenzorg overnemen. Ze vraagt dan het liefst om een warme overdracht: een persoonlijk gesprek met de vorige huisarts over de medische situatie, maar ook over wie iemand is en welke wensen er zijn.

Daarna moet in korte tijd een band ontstaan. “Je moet toch iets opbouwen. Je wilt iemand leren kennen en vertrouwen krijgen.” Dat vraagt medische kennis, maar vooral tijd en aandacht.

Luisteren naar wat onder een vraag zit

Achter vaak bellen, aandringen of veel vragen stellen gaat niet altijd ongeduld schuil — vaak is het verdriet. Angst, machteloosheid of het eigen rouwproces kunnen een rol spelen.

Daarom wil ze begrijpen wat er achter de vraag zit. Waar is iemand bang voor? Voelt een naaste zich verantwoordelijk? Is er twijfel of er wel genoeg wordt gedaan? “Dan moet je echt goed luisteren en er de tijd voor nemen. Vaak is er een reden waarom iemand zo reageert.”

Soms kan Linda die zorgen zelf bespreken. In andere situaties vraagt zij een coördinator, geestelijk verzorger, psycholoog of een andere deskundige om mee te helpen. Ook dat is onderdeel van professioneel handelen: weten wanneer een ander beter kan aansluiten.

Goede zorg doe je samen

De huisarts is maar één van de betrokken zorgverleners. Linda werkt in Hospice Zwolle nauw samen met verpleegkundigen en coördinatoren. Als een situatie daarom vraagt, worden ook andere deskundigen betrokken.

Goede communicatie is daarbij belangrijk. Verschillende zorgverleners kunnen vanuit hun eigen vak allemaal goede ideeën hebben, maar voor een gast en de familie moet de lijn helder blijven. Tegenstrijdige uitleg kan juist nieuwe onrust veroorzaken.

Linda is ook lid van de Commissie Zorg van Hospice Zwolle. Daar bespreken betrokkenen situaties uit de praktijk en kijken zij wat een volgende keer anders of beter kan. Ze is onder de indruk van de aandacht die het hospice geeft aan kwaliteit en blijven leren.

“Palliatieve zorg doe je bij uitstek niet in je eentje, maar samen.”

Het hospice als volwaardige keuze

Veel mensen willen het liefst thuis overlijden. Linda begrijpt dat goed. Toch vindt ze het belangrijk dat mensen ook op tijd over het hospice nadenken. Niet pas wanneer de zorg thuis niet meer vol te houden is.

“Ik zeg altijd: het hospice is echt een prima optie. Niet: het lukt thuis niet, dus ik moet naar het hospice. Het is een goede keuze naast thuis.”

Na de verhuizing ziet Linda regelmatig dat er rust ontstaat. De druk van het zelf regelen valt weg. Naasten hoeven minder bezig te zijn met de dagelijkse zorg en krijgen meer ruimte om weer partner, kind, familielid of vriend te zijn. Soms knapt een gast daardoor eerst zelfs wat op.

Hoeveel contact iemand in het hospice wil, verschilt. De een geniet van een praatje, de ander heeft meer behoefte aan stilte en privacy. Ook dat mag. Zoals Linda het eenvoudig zegt: “Het is toch jouw leven?”

Kijken naar wat vandaag belangrijk is

Linda vindt palliatieve zorg intensief, maar ook bijzonder waardevol. In de laatste levensfase vallen veel dagelijkse zorgen en verwachtingen weg. Gesprekken gaan over wat er werkelijk toe doet en over wat vandaag nog betekenis heeft.

“Het gaat ergens over,” zegt ze. “Je leeft bij de dag en kijkt naar wat er nu gebeurt.”